Mənfəət vergisi ödəyiciləri üçün ən vacib sual budur:
Hansı xərcləri gəlirdən çıxmaq olar və hansıları olmaz?
Çünki mənfəət vergisi ümumi dövriyyədən yox, xalis mənfəətdən hesablanır.
Xalis mənfəət = Gəlir – Çıxılan xərclər
Bu yazıda Vergi Məcəlləsinə əsasən gəlirdən çıxılan xərcləri sadə və praktik formada izah edirik.
Mənfəət vergisinin prinsipi
Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə əsasən, gəlirdən yalnız:
✔ Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı
✔ Sənədlərlə təsdiq edilmiş
✔ Qanunvericiliyə zidd olmayan
xərclər çıxıla bilər.
Gəlirdən çıxılan əsas xərclər
1️⃣ Malların maya dəyəri
Əgər şirkət satış fəaliyyəti ilə məşğuldursa:
- Alınmış malların alış qiyməti
- Gömrük rüsumları
- Daşınma xərcləri
- Anbar xərcləri
gəlirdən çıxılır.
2️⃣ Əmək haqqı və sosial ödənişlər
- İşçilərin əmək haqqı
- DSMF ödənişləri
- İşsizlik sığortası
- İcbari tibbi sığorta
Rəsmi qaydada rəsmiləşdirilmiş əmək müqaviləsi olmalıdır.
3️⃣ İcarə və kommunal xərclər
- Ofis icarəsi
- Anbar icarəsi
- Elektrik, qaz, su
- İnternet və rabitə
Şərt: müqavilə və ödəniş sənədi olmalıdır.
4️⃣ Xidmət xərcləri
- Mühasibat xidmətləri
- Hüquqi xidmətlər
- Konsaltinq
- Marketinq və reklam
Sənədləşmə mütləqdir.
5️⃣ Əsas vəsaitlər və amortizasiya
Avadanlıq, mebel, nəqliyyat vasitələri və digər əsas vəsaitlər birbaşa xərclərə yox, amortizasiya yolu ilə gəlirdən çıxılır.
6️⃣ Bank və maliyyə xərcləri
- Kredit faizləri
- Bank komissiyaları
- Valyuta fərqi zərərləri
Qanuni və sənədləşdirilmiş olmalıdır.
Gəlirdən çıxılmayan xərclər
Vergi Məcəlləsinə görə aşağıdakılar çıxılmır:
❌ Şəxsi xərclər
❌ Sənədsiz xərclər
❌ Cərimə və maliyyə sanksiyaları
❌ Sahibkarın şəxsi avtomobil xərcləri (fəaliyyətlə bağlı deyilsə)
❌ Vergi borcları üzrə faizlər
Ən çox edilən səhvlər
- Nağd, sənədsiz alışlar
- Şəxsi kartdan biznes xərcləri
- Fəaliyyətlə əlaqəsi olmayan alışlar
- Qohum şirkətlərlə süni xərclər
Vergi yoxlamasında bu xərclər ləğv edilə və əlavə vergi hesablana bilər.
Nəticə
Mənfəət vergisinin düzgün hesablanması üçün:
✔ Xərclər sənədləşdirilməlidir
✔ Fəaliyyətlə əlaqə sübut olunmalıdır
✔ Mühasibat uçotu düzgün aparılmalıdır
Əks halda, vergi orqanı xərci qəbul etməyə bilər və əlavə vergi, faiz və cərimə tətbiq edə bilər.
TaxVibe tövsiyə edir
Şirkətin xərclər strukturunu əvvəlcədən analiz etmək və düzgün uçot aparmaq uzunmüddətli maliyyə sabitliyi üçün vacibdir.
Vergi risklərini azaltmaq üçün peşəkar mühasibat dəstəyi əsas şərtdir.